Anka Obrenović

anka_obrenović.jpg
Ime i prezime Anka Obrenović
Prezime supruga i druga imena Konstantinović
Datum rođenja mart 20, 1821
Datum smrti maj 29, 1868
Zemlja Srbija
Jezik srpski
Veb adresa http://resources.huygens.knaw.nl/womenwriters/vre/persons/f865d73c-6d0a-4f5d-8f40-ead4717cd328#prevnext=1

O njenoj privatnoj situaciji

Anka Obrenović, kći gospodara Jevrema Obrenovića, sinovica Miloša Obrenovića, kneza Srbije, rođena je u Šapcu, 20. marta  (1.aprila po st. kal. 1821. godine). Majka Tomanija bila je kći Ante Bogićevića. Anka je imala još osmoro braće i sestara. Otac joj je omogućio za ondašnje prilike u Srbiji izuzetno obrazovanje – učila je da svira gitaru i klavir, nemački, docnije i francuski jezik. Po prelasku u Beograd, 1831, za njihovo obrazovanje unajmljen je bračni par iz Zemuna – Tina (Hristina) i Dimitrije Tirol koji su u domu Jevrema Obrenovića ostali sledećih 12 godina. Anka je od Tine učila građansko ponašanje i manire, dok ih je Dimitrije podučavao stranim jezicima. Godine 1842. (26. aprila) Anka se udala za spahiju Aleksandra Konstantinovića i sa njim imala četvoro dece (među njima i Katarinu, verenicu i nesuđenu drugu ženu kneza Mihaila). NJen slobodouman život je naročito došao do izražaja nakon smrti muža, kada rađa vanbračnu kćerku, Simku, sa rođenim zetom. Najzad, njen prelazak u Beograd 1859. i ulazak na velika vrata u političke i dinastičke igre dinastije Obrenović koštaće je života: ubijena je u Košutnjaku, zajedno sa svojim bratom od strica, knezom Mihajlom Obrenovićem, 29. maja 1868, dok su njena kćerka Katarina i majka Tomanija preživele atentat. Nije doživela da vidi unuka svog brata Miloša, Milana Obrenovića, kao kralja Srbije. Sahranjena je u manastiru Rakovica kraj Beograda, uz ostale članove dinastije Obrenović.

Mesto u kom je rođena Šabac
Mesto/a u kom/kojim je živela Srbija
Mesto u kom je umrla Beograd
Nacionalnost srpska
Maternji jezik srpski
Bračni status razvedena/udovica
Broj dece 5
Ime(na) deteta(dece) Tomanija, Aleksandar, Katarina, Stana, Simona
Pol deteta (dece) F (4) M (1)
Društvena klasa aristokratija po rođenju
Obrazovanje obrazovana kod kuće

O njenoj profesionalnoj situaciji

Kao ćerka najprosvećenijeg i najobrazovanijeg Miloševog brata, Jevrema, Anka Obrenović je za tadašnje prilike dobila znatno obrazovanje (domaći učitelji Hristina-Tina i Dimitrije Tirol). Uz nemački i francuski jezik, prevođenje, sviranje na „gitar“ i na klaviru, prva je odbacila narodnu nošnju i obukla se po poslednjoj bečkoj modi u starom Beogradu, uvela u kuću evropski nameštaj, a takođe su bila čuvena i njena literarna posela i balovi koje je priređivala (po povratku u Beograd, kao udovica i zrela žena, u doba vlade njenog brata od strica, kneza Mihaila Obrenovića). NJene literarne ambicije vidljive su u ranoj mladosti kroz niz prevoda po ondašnjoj vodećoj srpskoj periodici. To su poučne priče prevedene sa nemačkog za srpsko čitateljstvo, a koje je Anka birala verovatno po nekoj svojoj ličnoj vokaciji. Iz toga proističe i njena prva objavljena knjiga prevoda 14 priča (sa nemačkog), pod naslovom - „Naravoučitelne povesti“, objavljenoj 1836. u Beogradu, čime je stekla glas prve srpske književnice, a koju je pozdravio i urednik Novina serbskih, Dimitrije Davidović. Te godine (1836) ona počinje da piše i svoj Dnevnik, koji će voditi nepune dve godine (do početka 1838), i koji će ugledati svetlo dana nakon punih 170 godina (2007. godine, u priređivanju Radmile Gikić Petrović). Tu je negde i kraj njenog književnog rada i interesa za književnost, i to uglavnom, sve što je napisala ova umna i veoma ambiciozna žena. Kasnije manje književne a više političko-dinastičke ambicije odvešće je u prevremenu smrt, zajedno sa knezom Mihailom, u atentatu u Košutnjaku, 1868. godine. NJena književna pojava bila je vidna i važna za početke srpske književnosti. Za nju se zna kao za jednu od prvih srpskih književnica, a spominje je u tom kontekstu i Milica Stojadinović Srpkinja u svom Dnevniku u Fruškoj gori 1854.

O privatnoj i profesionalnoj situaciji autorke: Slavica Garonja Radovanac (septembar 2012).

Bibliografija radova: Dragana Grujić i Gordana Đoković (septembar 2012).

Izvor:

Savremenici i poslednici Dositeja Obradovića i Vuka Stefanovića Karadžića sakupio, obradio i sredio Vlastoje D. Aleksijević (1911–1969); Osma sveska: slova NJ-O; Dostupno na : http://digitalna.nb.rs/wb/NBS/Katalozi_i_bibliografije/P_425/P_425_08#page/0/mode/1up

Profesija/e i druge aktivnosti autorka proze/romana i prevoditeljka
Jezik (jezici) na kojima je pisala srpski
Finansijski aspekti autorkine karijere drugo

Recepcija

Recepcija tokom života autorke

Recepcija nakon njene smrti

Autorke koje je čitala